Havaktingit

You are here

Niqainanut unalu Ihuaqtut Nunallaani Hanaqitjutikhat Naunaiktauyut Pilluagakhauyunut Niqikhaqaqnikkut

Januali 24, 2013

IQALUIT, Nunavut (Ubluqtuhinirmut Aullaqtirvia 24, 2013) – Pivikhaqaqnikkut Niqainanut unalu Ihuaqtut Nunallaani Hanaqitjutikhat naunaiktauyut amigaitqiyanit 100-nit inungnit katimayut uumani havainiqmi Iqalungni uqarivlugit niqikhaqaqnikkut. Katimahuiqtut pingahuni upuni katimakkaaqhutik uplumi hivunighaqarumavlutik nakuuyumik Nunavunmiutanut.

Katimayakturhimayut, ikayuqtiit Inuit katimayiit, kavamatkut, kavamaungittut havakviit, niuvvaaviit unallaanilu katimayiit, ilitariyaat piyakhanut nunallaani hanaqitjutikhanik ikayuutikhat niqikhailliunikkut, ukunatut angikliyuumilugu ihuaqtunut tpauttautikhanut havaktangit nutaqqanut Nunavunmi.

“Takuvlugit amigaittut inuit katimayut ikayuqnahugittutik ayuqhautigilluaqtamut Nunavunmi nakuuk[iaktuq,” uqaqtuq Nunavunmi Hivuliqti Eva Aariak. “Kavamanga Nunavut aliahuktut ilauvlutik havaktauyanut ikayuqhimmaaqniaqhutiklu niqikhaqaqnikkut pilluagakhauliklugu havaqatigiiklutik paanariyauyunut ihuaqhiutinahugitluta.”

“Ikayuqniaqtugut qanuriliurutikhamut pihimayumut Nunavunmi, Nunavunmiutanut,” uqaqtuq NTI Angiyuqqaaq, Cathy Towtongie. “NTI ikayuqpiakniaqtut qanuriliurutikhamut, ikhivautakatigiikhuta ukunani Nunavunmi Niqikhaqaqnikkut Katimayiit.”

Katimakyuarutaat iniqtirtut uqaqhutik pilluagakhanik (takulugu ilaliutihimayuq) taimaa Nunavunmi Niqikhaqaqnikkut Katimayiit qanuriliurutikhaliuqniaqtut atuqlugit uqaqtauhimayut pitquyainiklu uumani havainiqmi katimakyuarutaanut.

###

Ilaliutihimayuq: Nunavunmi Niqikhaqaqnikkut Katimakyuarutaat Havaktauyakhanut

Naunairumagungni uqaqvigilugu:

Pam Coulter 

Aulapkaiyi Tuhagakhanut Kavamaliqiyikkut 

Kavamanga Nunavut 

867-975-6049 

pcoulter2@gov.nu.ca

PJ Akeeagok 

Aulapkaiyip Ikayuqtia Tuhagakhanutnt 

Kiinauyaliqinikkut 

Nunavut Tunngavikkut Timinga 

Hivayautaa: 867-975-4939 

Tigumiagakhaq: 867-222-1821 Akiligakhaittumut: 1-888-646-0006 

www.tunngavik.com

Nunavunmi Niqikhaqaqnikkut Katimakyuarutaa Pilluagakhanut Havaktauyakhanut

Pitjutikhaa 1: Niqainanut Pivikhanut

Nuutirlugit Pitquhiraluami Ayuiqhimayait Hivunnganut Inuuhiutjutikhanut

1) Hakugikhiyuumilugit Inuktitut uqauhinginnut ayuiqhimayait ihuaqtuq kangikhihimayanik nuutirlugit inirniqhaanit inulramminut.

2) Ikayuqlutik nuutirnirmut pitquhiraluami ayuiqhimayainik atuqlugit iliharvikmi (uumatut iliharvikmi pivagainut) aihimavikmi (uumatut inungmit ayuittumit ayuiqhaqlutik) pitjutikhat.

Piqaqtumik Huratjanik Niqikhanik

1. Pinahugitlutik piyumayainik Nunavunmiutat ihuaqtumik pivaklugit hivunighaliurutikhanut tammaqtailinirmut annguniaqnikkut huratjanik.

2. Ilitarilugit pittaaqtamingnut nunallaani ikayuqatigiiklutik niqikhanut ikayuutigilugu nunallaani huratjanut ikiklivaktunut amigaitpiakhutikluuniit.

3. Ikayuutigilugu niqikhanut piyumayainut (imaatut “mamariyaungittut mamariyaulirianginni pilugit”), nirilugit aallat nuallaami huratjat aallatqiit (ukunatut hiutiqqut, qairulik, nataangnaq), atuqlugitlu tamaita niqait hunavaluit huratjamik (uumatut qilalukkap niqaa, hauniit).

4. Kangikhitjutiyuumivaklutik pitquhirmut ihuaqtunut huratjanik qauyihainirmut, atuqlugit tamangmik pitquhigaluamut ilitaqhinahuaqnikkut, ihuaqtumik annguniaqpagianginni.

Atuqtitpalliayuumilugit Nunallaani Niqikhanik Ikayuqatigiiknikkut Uqaqatigiiklutik Piyukhat

1) Kangikhipkailutik atuqhimmaaqlugulu uqaqatigiiklutik atuqtakhamingnut kangaraaluktut uplumitullu (ukunatut tuhaqtittinikkut naalautikkut, nunallaami niripkailutik).

2) Ikayuqlugit nunallaat ihuaqtumik atuqlugit manikhat pihimayut niqainanut pivikhanut (ukunatut Nunavunmi Annguhiakpaktunut Ikayuutikhaq, Niqainanut Ikayuutikhaq)

3) Atuliklugu pitjutikhaq talvunga annguniaqtunut ikayuutikhanut (imaatut ikayuqtauhimayut pitquyaunginnarialgit naunaikhittilutik ikayuqpaktumik niqikhaqaqnikkut tunihilutik niqainanik inirniqhaanut aallanullu niqailliuqtunut).

Ihuaqtunik Niqainanut Niuvrutikhanut

1. Naunaikhinahugitlutik ihuaqtumik niuvrutikhanut niqainanut, pitquhimullu payuktaqnikkut ikayuutigilugu, taimaalu niqainait hannaikhimavaklugit tahapkununga ihariahukluaqtunut (ukunatut inirniqhaat, aippaittut amaamauyut).

2. Naunaiklugit humungauyakhauyaanginnut tadja niqainanut tuyukpagainut (uumatut nataangnat) nunallaami niuvvaaviknut.

3. Naunaikhinahugitlutik qanuq niqainahaqariamingni niuvvaavikni akituvallaangittunik (naunaikhilugit ihivriurutikhanut piyakhariyainut)

4. Ihuaqhiyuumilugit nunallaami ittut aulapkaitjutikhat ikayuqlugit annguniaqtut humi tutquumavikhainut, niqiqilutik, payuklutik, niuvrutigilugit annguniaqpaktamingnik.

5. Ihumagilugit niqikhaqaqnikkut ikayuutikhat niqainanut iqalungnullu havakviinut.

6. Naunaikhinahugitlutik aallanik pitjutikhanik taimaa annguniaqpaktut akiliuhiakpagianginni (ayuitjuhiinnik tikkuaqtauhimayut, akiliuhiaklutik ikayuutikhainniklu).

Pitjutikhaa 2: Niqainanut Niuvrutikhanut

1. Havakatigiikpaklugit Nunavunmi niuvvirviit, paanaqatigiigiyakhat niqikhaqaqnikkut, hanaqitjutikhait havakatigiiklutik qanuriliurutikhaq.

2. Ikayuqhimmaaqlutik niuvvaavikmi ikayuutikhanut nakuuyunik niqikhanut, uumatut igalutik ayuiqhaitjutigilugu niuvvaavikmilu uukturtitlugit tivyarikhailutik hanaqitjutikhat tadja havaktauyut piniaqtaillu.

3. Naunaiyaklugit nakuuyunik niriyakhanik niuvikpaktainut naunaiknahugitlugit ukuat ikayuuhiaktut niqikhanut ikayuutikhainut, ikayuutigilugit.

4. Naunaikhinahugitlutik piniarungnaqhiyainut niqainanik niuvigakhaqaqlutik niuvvaavikmi akituvallaangittumik.

Pitjutikhaa 3: Atuqtakhanut Maligakhanullu

1) Naunaiknahugitlugit maligakhanut tammaqtailinirmut pitquhiriyami maniliurutikhanut

2) Ikayuqlutik uumunga Nunavunmi Niqikhanut Aittuutikhanut Maligaq

3) Naunaiklugit nakuuyaakhainut atuqtauyanut maligakhani, maliguagakhat ikayuutikhallu tamainni nunallaani

4) Ayuiqhailutik inmikkut ikayulikpagianginni ikayuuhiakpaktut

5) Ihumagilugit ikayuuhiarutinut ikayuutikhanut, akiliuhiarutinut ikayuutinik naunaikhiniq aallallu ikayuutikhat nakuuyumik akiliuhiarutikhanut

Pitjutikhaa 4: Inuuhiutjutikhanut

1. Atukatigiigutigilugit ayuiqhaqyuumivikhainullu. Piliuqlutik ittunut ilihautikhanut havakvikni, ilihautikhat, inungnullu.

2. Atulluaqlugit ihuatqiyat ilihaitjkutikhat. Atulluaqlutik ilihautikhanik pivikhat atuqpaklugit ayuiqhainirmut (niqikhanut atuqtait, maniit atugakhat niqiliqinikkullu, nutarannuanik nutaqqaniklu niripkainikkut) ikayuqlugit ilihaiyit aalatqiinut havaktauyanut pitjutikhanullu (havakviuyunilu, ukunatut iliharviit iliharvikyuat, havakviungittuni, ukunatut nunallaami katimayiit)

3. Havakatigilugit ilihaiyiit. Havakatigilugit inuit ikayuqpaktut inuuhiutjutikhanut niqikhaqaqnikkut, ukuatlu ilihautigiyamut ayuittiaqhimayut, iliharvikmi ilihaiyit unalu aihimavikmi ilihaiyit, taimaatut piyaanginni …

4. Unalu niqikhanut ayuiqtakhat kangikhihimayakhat ilihaitjutini. Ikayuqlugit ilihaiyit ilauliklugu niqikhanut ayuiqtakhat kangikhihimayainullu pivalliatjutikhat ilihautigiyamingnut, ukunatut ikayuqlutik pivikhainut, ayuiqhainiq ilaupkainahugitnirmullu.

5. Atuliklugit uqauhiq, taiguaqniq titiraqniklu aallallu ihuaqtut ayuigakhat niqiliqinikkut hanaqitjutikhat. Atuliklugit uqauhiq, taiguaqniq titiraqniklu aallallu ihuaqtut ayuigakhanut pivalliatjutikhat ilihautikhanut pivikhanullu niqikhaqaqnikkut ikayuutigilugu ihuaqtumut aallannguqtirutimut inmikkullu pittaatanginnut.

6. Amigaikyuumilugit ayuiqhautikhat ilihaitjutini tamainnut—nutaqqanut inirninullu, ukunatut Kanatamiutat Hingaihimayunut Ayuiqhaitjutikhat (CPNP)-ittutut ilihautikhat aihimavikmilu atuqtakhanik ilihautikhat, iliharvikni (Iliharvikyuat, iliharviit) aihimavikmi (nunallaami katimayiit).

Pitjutikhaa 5: Nunallaami Niqainanut Havaliklutik

1. Atuqatigiiklugit ihuaqtut ihumagiyauyut nunallaanut Nunavunmi, imaatut nunallaami nauhinikkut niqikhanut, allallu pittaaqtaptingnik tadja pigiyaptingnut atuqlugit.

2. Naunaikhinahugitlutik manikhanut ihuariakhaa niqikhanik naupkailutik aallaniklu niqikhanut havakpaliklutik hanaqitjutikhanik ikayuutikhanut Nunavunmi.

3. Pipkaknahugitlugit inuit niqikhaliuqtitlugit, naunaiktitlugit hunanik havaktauyanik ahini.

Pitjutikhaa 6: Havaakhanut Nunal;laami Hanaqitjutikhanullu

Pilluarilugu Tupauttaktaitjutikhat

1. Pilugit ihuaqtut tupautaktunut ikayuutikhat nutaqqanut tamainni nunallaani

2. Ilaupkaklugit angayuqqaat nunallaamiutallu iliharvikmi niqikhanut havakpaktunut.

Naunaikhimayut Nunallaami Pihimayunut Hanaqitjutikhat Pivagait Ayungnautikyuat (Qilamiurutit) Niqikhailiuqnikkut

1. Upalungaiyaklutik pitjutikhanut niqikhailliuqtunut niqikharvikhainut, suuliuqtunut niripkaivlutik, niqikhanik puuktuiyut unalu nunallaani qitikkukpat niripkaiyut.

Angiyut Nunallaami Hanaqitjutikhat

1. Ikayuqlugit nunallaami ikayukatigiiktut akiliuhiakhimaittumiklu ikayuqtut.

2. Naunaiyaklugit nunallaami piqutiit ayuqhautillu niqikhaqaqnikkut.

3. Nunallaami iglukpakhanut pilugit ukuatlu nunallaami igavikhat aallanullu atuqtaaktanut, nunallaami niqikharvikhat.